Uit de schaduw van de zielespiegel
Ogen zijn de spiegel van de ziel. De
meest diepe en intense emoties komen tot uitdrukking via de ogen. Ogen
praten. Ze weerspiegelen iemands persoonlijkheid. Dat zegt men alom. Tine
heeft zo een randbedenkingetje bij deze gemeenplaats: is het zo dat iemand
tot in z’n diepste zieleroerselen te doorgronden is of is het
realistisch aan te nemen dat men zelden of nooit iemand grondig kent? Zij
althans is ervan overtuigd dat elkeen een, noem het, verborgen kantje
heeft, een blinde vlek voor de anderen. Gebiologeerd daardoor kwam zij tot
het maken van de schilderijenreeks "reflections from the mirror of
the soul", waarin zij creatief uiting gaf aan dit aspect. Het gegeven
blinde vlek interpreteerde zij nogal letterlijk: bij alle menselijke
figuren werd een oog roestig zwart en roetig rood bedekt, niet al ‘ton
macabre’ maar als symbool voor het ondoorgrondelijke eigen aan de
persoon.
De emotionele staat waarin de figuren afgebeeld werden, inspireerde haar
echtgenoot en bracht hem tot het verwoorden van de gevoelens die de
beelden oproepen: verlangen, onmacht, wanhoop... De teksten, onder de
noemer "des levens" worden dan ook vooral gedragen door een toon
van verloren illusie en afstand nemen. Poëzie wil hij het niet noemen,
liever heeft hij het over woordexpressie.
Beeld en woord werden uiteindelijk gebundeld in een boekje: tien
schilderijen, tien teksten. Het kreeg de titel "Uit de schaduw van de
zielespiegel".
Oradour, village martyre
Un
motard. Deux motards. Un char blindé. Deux,
cinq, six. Un
camion. Trois,
dix camions. Des
soldats en tenue de combat. Beaucoup de soldats. Des flammes, des cris.
Des coups de fusil, le silence. Bâtiments
démolis, #328. Civils assassinés, #642.
Eén
van onze zwerftochten door la douce France brengt ons in de streek van de
Haute Vienne, richting Limoges. We hadden er al zoveel over gehoord, en nu
we op enkele tientallen kilometers na zowat in de buurt zijn:
Oradour-sur-Glane is het doel.
Oradour-sur-Glane, het kleine dorp dat in de nadagen van de Xste oorlog
door de slechteriken –what’s in a word, als we er de geschiedenis in
haar geheel op naslaan– werd uitgemoord en platgebrand. De getuigenissen
van de schamel zes overlevenden verhalen het als volgt: “Mannen en
vrouwen en kinderen werden in twee groepen gescheiden. De groep
vrouwen en kinderen werd naar de kerk gebracht en er opgeslo-ten. Direct
daarna begonnen de machinegeweren te ratelen. Alle mannen werden geëxecuteerd. Vervolgens werd de kerk in brand gestoken, waarbij de
vrouwen en kinderen levend verbrandden. Later op de dag, na de
plunderingen, werd het dorp in de as gelegd.
Als we in de verlaten spookstad rondlopen zien we het zo voor ons:
ontketende soldaten te zwaard en te vuur ; driehonderd en achtentwintig
vernielde huizen ; zeshonderd en tweeënveertig vermoorde onschuldigen.
Het is hallucinant.
Oradour-sur-Glane, door de Franse naoorlogse regering de twijfelachtige
eer toege-kend van “village martyr”, waar de ruïnes stil getuigen van
de wezenloze waanzin. Het heeft ons gepakt. En we denken aan My Lai. En we
denken aan Sabra en Shatila. En aan Sebrenica en aan Halabja en aan
Kigali. Aan Bagdad, aan het achterland van Kaboel, aan ’t Kongolese
binnenland … “Zij die het verleden vergeten, veroordelen zichzelf om
het opnieuw te beleven”, het orakel van filosoof Santayana is
bewaarheid, het souviens-toi aan de grote poort ten spijt.
"Ceux qui oublient le passé se
condamnent à le revivre" (Georges Santayana)
In slavery they were born
The
ship came into Richmond and the captives were sold at public auction in
the slave markets. They were bought by a tobacco planter and carried to
Amelia.
My father was of a strong tribe from the west coast of Africa. His
father was a tribal chief. My mother, was a strong and courageous woman,
both physically and mentally.
I was born in slavery and raised in Amelia County. The exact date and
place of my birth is not to be found on any official records. My best
guess is that it would be in the late 1840's on the Hillsman plantation.
For many years I worked at first in the fields and later as the cook for
family in the big house. I became a strong and courageous woman.
Emily Brown Moton portrayed by Etta Neal
Met "To a whiskybuff" ontwierp Tine de coverprent voor het boek "Whisky aan de dis"
zzzzzzzzzz
